Regelgeving

Kennisbank / Regelgeving

Wet- en regelgeving voor verpakkingen

Praktische uitleg over PPWR, SUP, EUDR, producentenverantwoordelijkheid, Verpact en verkooppuntverpakkingen.

De wet- en regelgeving rondom verpakkingen ontwikkelt zich snel. Europese en nationale regels stellen steeds hogere eisen aan materiaalgebruik, recyclebaarheid, hergebruik en producentenverantwoordelijkheid. Op deze pagina vindt u een helder overzicht van de belangrijkste onderwerpen en wat deze in de praktijk betekenen.

Belangrijke ontwikkelingen in verpakkingswetgeving

Een beknopt overzicht van belangrijke momenten en invoeringsjaren.

 
2021
Start Europese SUP-regels voor bepaalde single-use plastic producten.
 
2024
Nieuwe Nederlandse regels voor plastic houdende wegwerpbekers en voedselverpakkingen.
 
2025
Inwerkingtreding van de Europese PPWR-verordening.
 
2026
Groot deel van de PPWR-regels wordt van toepassing.

Wie is waarvoor verantwoordelijk?

Bij verpakkingswetgeving is niet alleen de verpakking zelf belangrijk, maar ook de rol van een bedrijf in de keten. Wie verantwoordelijk is voor aangifte, registratie of classificatie hangt af van de manier waarop een verpakking op de markt wordt gebracht.

Ketenrol 1

Producent / importeur

Brengt verpakkingen of verpakte producten op de markt.

  • registratie van verpakkingsstromen
  • aangifte van materiaalsoorten en volumes
  • afvalbeheerbijdrage en producentenverantwoordelijkheid
Ketenrol 2

Retail / horeca / verkooppunt

Gebruikt verpakkingen bij directe verstrekking aan consument of eindgebruiker.

  • juiste classificatie van verkooppuntverpakkingen
  • rekening houden met SUP-regels
  • duidelijk vastleggen hoe verpakkingen worden ingezet
Ketenrol 3

Afnemer / eindgebruiker

Speelt meestal geen rol in aangifte, maar wel in gebruik en afvalscheiding.

  • correct gebruik van de verpakking
  • afvalscheiding en inzameling
  • invloed op hergebruik en recycling
Europese regelgeving

Wetgeving op Europees niveau

Een groot deel van de regelgeving rondom verpakkingen wordt op Europees niveau vastgesteld. Lidstaten vertalen deze regels vervolgens naar nationale wetgeving.

 

Packaging and Packaging Waste Regulation (PPWR)

De PPWR is de nieuwe Europese verordening voor verpakkingen en verpakkingsafval. Het doel van deze regelgeving is het verminderen van verpakkingsafval en het stimuleren van beter recyclebare en circulaire verpakkingen.

  • verpakkingen moeten beter recyclebaar worden ontworpen
  • onnodige verpakkingen moeten worden verminderd
  • hergebruik en circulaire materialen worden gestimuleerd
  • er komen strengere eisen voor verpakkingseigenschappen

Voor bedrijven betekent dit dat verpakkingsontwerp, materiaalkeuze en documentatie steeds belangrijker worden.

Meer informatie over PPWR →

 

Single Use Plastics (SUP)

De regelgeving rondom Single Use Plastics heeft als doel de hoeveelheid plastic zwerfafval te verminderen. Deze regels richten zich vooral op plastic producten voor eenmalig gebruik.

Voorbeelden van producten waarop deze regels betrekking kunnen hebben:

  • drinkbekers
  • voedselbakjes
  • plastic bestek
  • bepaalde plastic wegwerpproducten

In Nederland gelden aanvullende regels voor plastic houdende wegwerpbekers en voedselverpakkingen bij consumptie onderweg of op locatie.

Meer informatie over SUP →

 

EUDR – ontbossingsregelgeving

De Europese ontbossingsverordening (EUDR) moet voorkomen dat producten die bijdragen aan ontbossing op de Europese markt terechtkomen.

Voor verpakkingen kan deze regelgeving relevant zijn wanneer materialen zoals hout, papier of karton worden gebruikt.

  • herkomst van grondstoffen moet aantoonbaar zijn
  • ketentraceerbaarheid wordt belangrijker
  • leveranciersinformatie moet beter worden vastgelegd

Meer informatie over EUDR →

Nederlandse regelgeving

Verplichtingen in Nederland

Naast Europese regels gelden in Nederland verplichtingen voor bedrijven die verpakkingen op de markt brengen. Deze regels hebben vooral betrekking op producentenverantwoordelijkheid, verpakkingsadministratie en de classificatie van specifieke verpakkingstypen.

 

Producentenverantwoordelijkheid en Verpact

Bedrijven die verpakkingen op de Nederlandse markt brengen zijn verantwoordelijk voor de inzameling en recycling van deze verpakkingen. In Nederland wordt dit georganiseerd via Verpact.

Dat betekent in de praktijk vaak:

  • verpakkingsgebruik registreren
  • aangifte doen van materiaalsoorten en volumes
  • een afvalbeheerbijdrage betalen
  • vastleggen wie verantwoordelijk is binnen de keten

Een goede verpakkingsadministratie helpt bedrijven om aan deze verplichtingen te voldoen en discussies over verantwoordelijkheden te voorkomen.

Meer informatie via Verpact →

Belangrijk praktijkonderwerp

Verkooppuntverpakkingen

Verkooppuntverpakkingen zijn verpakkingen die op het verkooppunt worden gebruikt om een product aan de consument of eindgebruiker te verstrekken.

Voorbeelden zijn:

  • draagtassen
  • drinkbekers
  • voedselbakjes
  • pizzadozen
  • sausbakjes

In de praktijk is dit onderwerp belangrijk omdat de juiste classificatie gevolgen kan hebben voor aangifte, bijdrageplicht en eventuele SUP-verplichtingen.

Waar gaat het vaak mis?
  • onduidelijkheid over wie de verpakking op de markt brengt
  • verwarring tussen gebruik op het verkooppunt en algemene verpakkingstoepassing
  • onvoldoende aandacht voor SUP wanneer een verpakking plastic bevat
  • geen duidelijke interne vastlegging van classificatie en verantwoordelijkheid

Waar let u in de praktijk op?

  • hoe en waar de verpakking wordt gebruikt
  • of de verpakking op of rond het verkooppunt wordt toegevoegd
  • wie de verpakking inkoopt, laat produceren of op de markt brengt
  • of aanvullende regelgeving, zoals SUP, van toepassing is

Bekijk actuele lijst verkooppuntverpakkingen (PDF) →

Waar bedrijven rekening mee moeten houden

Is de verpakking goed recyclebaar?
Past de materiaalkeuze bij huidige en toekomstige regelgeving?
Is duidelijk wie de verpakking op de markt brengt?
Zijn verpakkingsstromen goed geregistreerd?
Is de herkomst van materialen goed vastgelegd?
Is rekening gehouden met toekomstige wetgeving?

Veelgestelde vragen

Welke wetgeving is momenteel het belangrijkst voor verpakkingen?

Voor veel bedrijven zijn de PPWR, de Nederlandse producentenverantwoordelijkheid en de SUP-regels momenteel de belangrijkste ontwikkelingen.

Geldt verpakkingswetgeving alleen voor producenten?

Nee. Ook importeurs, merkeigenaren, retailers, horeca en andere organisaties die verpakte producten op de markt brengen kunnen met deze regelgeving te maken krijgen.

Wat is een verkooppuntverpakking?

Een verpakking die op het verkooppunt wordt gebruikt om een product aan de consument of eindgebruiker te verstrekken.

Waarom is een goede verpakkingsadministratie belangrijk?

Zonder goed inzicht in materiaalsoorten, volumes en toepassingen wordt het lastig om aan aangifte- en rapportageverplichtingen te voldoen.

Advies over verpakkingswetgeving

Wetgeving rondom verpakkingen blijft in ontwikkeling. Door tijdig inzicht te krijgen in verpakkingsstromen, materiaalgebruik en verantwoordelijkheden kunnen bedrijven beter inspelen op nieuwe regels.

Heeft u vragen over verpakkingswetgeving of verpakkingsoplossingen? Wij denken graag met u mee.

Neem contact op